नवनियुक्त प्रधानमन्त्री शाहबाट शपथ ग्रहण

काठमाडौँ– राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलसमक्ष नवनियुक्त प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले पद तथा गोपनीयताको शपथ लिनुभएको छ ।
राष्ट्रपति पौडेलले राष्ट्रपतिको कार्यालयमा आज आयोजित विशेष समारोहमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)का संसदीय दलका नेता शाहलाई शपथ गराउनुभएको हो । राष्ट्रपति पौडेलले आजै बिहान उहाँलाई नेपालको संविधानको धारा, ७६ को उपधारा (१) बमोजिम प्रधानमन्त्री पदमा नियुक्त गर्नुभएको थियो ।

समारोहमा उपराष्ट्रपति रामसहायप्रसाद यादव, प्रधानमन्त्री सुशीला कार्की, प्रधानन्यायाधीश प्रकाशमानसिंह राउत, राष्ट्रियसभाका अध्यक्ष नारायणप्रसाद दाहाल, निवर्तमानप्रधानमन्त्री सुशीला कार्की र पूर्व प्रधानमन्त्रीहरु उपस्थित हुनुहुन्थ्यो । समारोहमा संवैधानिक निकायका प्रमुख, सरकारका विशिष्ट श्रेणीका अधिकृत, सुरक्षा निकायका प्रमुख, यहाँस्थित विभिन्न कूटनीतिक नियोगका पदाधिकारीलगायत उपस्थित हुनुहुन्थ्यो ।

प्रधानमन्त्रीको शपथ पहिलोपटक वैदिक–सनातन परम्परा झल्किने गरी गरिएको थियो । समारोहमा सात शङ्खबाट शङ्खनादसँगै १०८ जना वटुकले स्वस्ति–शान्ति वाचन र १०८ बौद्ध भिक्षु लामाले शुभ–मङ्गल पाठ गर्नुभएको थियो ।
रास्वपा वरिष्ठ नेता शाहलाई बिहीबार सो पार्टीले संसदीय दलका नेतामा सर्वसम्मत चयन गरेको थियो ।

शाहको जन्म २०४६ साल माघ २५ गते काठमाडौँको नरदेवीमा भएको हो। उहाँले संरचनात्मक इन्जिनियरिङमा मास्टर्स गरेका गर्नु भएको छ। युवाहरूका लागि उहाँ “बालेन”—नेफहपमा पनि उत्तिकै लोकप्रिय हुनुहुन्छ ।

परम्परागत राजनीतिज्ञहरू जस्तो वर्षौँसम्म पार्टीको भूमिगत संरचनामा समय बिताउने होइन, बालेनले सामाजिक सञ्जाल र संगीतमार्फत आफ्ना समर्थक निर्माण गर्नु भयो । उहाँका गीतहरू केवल लय मात्र थिएनन्—ती प्रणालीको पतनविरुद्धको विद्रोह थिए।

उहाँको इन्जिनियरिङ पृष्ठभूमिले “समस्या समाधानकर्ता” को छवि दियो भने र्‍यापर व्यक्तित्वले “कुल” छवि थप्यो। निराश मतदाताका लागि यो उत्कृष्ट संयोजन बन्यो।

२०२२ मा बालेनले स्वतन्त्र उम्मेदवारका रूपमा काठमाडौँ महानगरको मेयर जित्दै सबैलाई चकित पारे। यही उनको प्रयोगशाला बन्यो। बालेनले परिवर्तनको कुरा मात्र गर्नु भएन—काठमाडौ मुहार परिवर्तनका लागि वास्तवमै डोजर चलाउनु भयो ।मेयर बनेर उहाँले अघि सारेका सम्पदा स्थलहरूको पुनःस्थापना, नगर सेवाहरूको डिजिटल रूपान्तरण, र सडक पेटी खाली गराउने कामहरू उनका प्रमुख उपलब्धि बने।

बालेनका आलोचकहरूले आक्रामक डोजर अभियान र केन्द्रीय सरकारप्रतिको उहाँको ठाडो अडानका कारण उहाँलाई “जनप्रियतावादी” र “अधिनायकवादी” भन्दै आलोचना गरे।

२०२५ सम्म आइपुग्दा मेयरको कुर्सी उनका लागि सानो भइसकेको स्पष्ट भयो। “बालेन प्रभाव” उपत्यकाभन्दा बाहिर फैलिसकेको थियो।
२०२५ को अन्त्यतिर नेपालमा “जेन-जेड क्रान्ति” देखियो। आर्थिक मन्दी र भ्रष्टाचार काण्डहरूले उक्साएको युवा शक्ति सडकमा उत्रियो। जसलाई उहाँको समर्थन रह्यो । अन्ततः पूर्व प्रधानन्यायाधीश सुशीला कार्कीको नेतृत्वमा अन्तरिम सरकार गठन भयो र २०२६ मार्चका लागि प्रारम्भिक चुनाव घोषणा गरियो।

यस बीचमा बालेनले ठूलो जोखिम उठाउनु भयो। उहाँ रास्वपामा प्रवेश गर्दै नेतृत्व सम्हाले र पूर्व प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको गढ मानिने झापा–५ बाट चुनाव लड्न पुग्नु भयो।परिणाम स्थापित दलहरूका लागि वालेन वेभ विनाशकारी बन्यो। बालेनको वेभ जीतमा मात्र सीमित भएन् प्रतिस्पर्धालाई नै ध्वस्त पार्दै दशकौँयताकै ठूलो परिवर्तनको जनादेश प्राप्त गर्‍यो।

बालेन प्रधानमन्त्री बनेपछि कार्यसूची सम्भवतः तीन आधारमा केन्द्रित हुनेछ:

१. राजनीतिक नियुक्तिहरू हटाएर विषयविज्ञलाई जिम्मेवारी दिनु
२. प्रविधि हब स्थापना र स्थानीय कृषि पुनर्जीवनमार्फत मस्तिष्क पलायन रोक्नु
३. “बफर स्टेट” बाट इण्डीया र चीन बीचको सेतु बन्ने दिशामा अघि बढ्नु
प्रधानमन्त्रीका रूपमा बालेनसँग लामो “हनीमुन अवधि” को सुविधा हुने छैन। अस्थिर अर्थतन्त्र र परिवर्तनप्रति प्रतिरोधी प्रशासनिक संयन्त्र विरासतमा पाउनु भएको छ । उहाँको सबैभन्दा ठूलो चुनौती प्रतिपक्ष होइन—३ करोड बढी जनताको अपेक्षा र राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले दिएको जिम्मेवारीको जनादेश हो।