भोलिदेखि बडादसैँको नवरात्र प्रारम्भ, घटस्थापनाको साइत बिहान ११:४७ बजे

काठमाडौं -नेपालीहरूको महान् पर्व बडादसैँको नवरात्र भोलिदेखि प्रारम्भ हुँदैछ। नवरात्रको पहिलो दिन घरघरमा जमरा राखेर घटस्थापना गरिन्छ। यस वर्ष घटस्थापनाका लागि बिहान ११ बजेर ४७ मिनेटको साइत शुभ रहेको नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिले जनाएको छ।

समितिका अनुसार यस वर्ष घटस्थापनाका दिन चित्रा नक्षत्र र वैधृति योगसमेत परेकाले घटस्थापना गर्नुअघि तिनको शान्ति गर्नुपर्ने धर्मशास्त्रविद्हरूले बताएका छन्।

यस वर्ष विजया दशमीको टीका लगाउने उत्तम साइत कात्तिक ४ गते बुधबार बिहान १० बजेर २६ मिनेटमा रहेको समितिले जनाएको छ।

शरद ऋतुको उल्लासमय वातावरणमा मनाइने बडादसैँ नेपालीहरूको प्रमुख धार्मिक तथा सांस्कृतिक पर्व हो। दसैँमा विशेषगरी नवदुर्गा भवानीको पूजा–आराधना गरी शक्ति, समृद्धि, सुख, शान्ति र परिवारको कल्याणको कामना गरिन्छ।

नवरात्रको पहिलो दिन घटस्थापना गरी पूजाकोठा वा दसैँघरमा विधिपूर्वक कलश स्थापना गरिन्छ। कलशमा पवित्र जल राखी देवी दुर्गाको आह्वान तथा पूजा गरिन्छ। त्यसै दिन जौ वा अन्य निर्धारित विधिअनुसार जमरा राख्ने परम्परा छ। दसैँघरमा नौ दिनसम्म नवदुर्गाका विभिन्न स्वरूपको पूजा–आराधना गरिन्छ।

नवरात्रका नौ दिनलाई दुर्गाका नौ स्वरूपको उपासनाका रूपमा लिइन्छ। यस अवधिमा घरघरमा दुर्गा सप्तशती पाठ, चण्डीपाठ तथा अन्य धार्मिक अनुष्ठान गरिन्छन्। दसैँको सातौँ दिन फूलपाती, आठौँ दिन महाअष्टमी र नवौँ दिन महानवमी मनाइन्छ। दशौँ दिन अर्थात् विजया दशमीमा देवी दुर्गाले दानवी शक्तिमाथि विजय प्राप्त गरेको धार्मिक मान्यताका आधारमा मान्यजनबाट टीका, जमरा र आशीर्वाद ग्रहण गरिन्छ।

दसैँलाई असत्यमाथि सत्य र अन्यायमाथि न्यायको विजयको प्रतीकका रूपमा पनि लिइन्छ। धार्मिक मान्यताअनुसार भगवान् रामले रावणमाथि विजय प्राप्त गरेको प्रसङ्ग पनि विजया दशमीसँग जोडिएको छ।

दसैँका अवसरमा परिवार तथा आफन्तजन एकै ठाउँमा भेला हुने, मान्यजनबाट आशीर्वाद लिने, नयाँ लुगा लगाउने र मीठोमसिनो खाने परम्परा छ। रोजगारी, अध्ययन तथा विभिन्न कामका सिलसिलामा घरबाहिर रहेका नेपालीहरू दसैँ मनाउन आफ्नो घर फर्किने भएकाले यस पर्वले पारिवारिक पुनर्मिलनको अवसरसमेत प्रदान गर्छ।

यस अवधिमा देशका विभिन्न शक्तिपीठ तथा दुर्गा मन्दिरमा भक्तजनको घुइँचो लाग्ने गर्छ। काठमाडौँ उपत्यकासहित देशका विभिन्न स्थानमा दुर्गा भवानीको पूजा, दुर्गा सप्तशती पाठ तथा धार्मिक कार्यक्रम आयोजना गरिन्छन्।

यसरी धार्मिक आस्था, पारिवारिक एकता र सांस्कृतिक परम्परासँग जोडिएको बडादसैँले नेपाली समाजमा आपसी सद्भाव, मेलमिलाप र एकताको सन्देश दिँदै आएको छ।