चाहेर पनि परिवारसँग दसैँको टीका लगाउन नपाउनेहरू

काठमाडौँ- दसैँ भन्नेबित्तिकै परिवारसँगै बसेर टीका र जमरा लगाउने, आशीर्वाद लिने र खुसी साटासाट गर्ने अवसर सम्झिन्छौँ । तर सबैका लागि दसैँ परिवारसँगै बसेर मनाउने अवसर बन्दैन । कतिपय नेपालीले आफ्नो जिम्मेवारी र कामको व्यस्तताका कारण चाहेर पनि परिवारसँग दसैँको टीका लगाउन पाउँदैनन् ।

सर्वसाधारणलाई सुरक्षित राख्नेदेखि स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराउनेसम्मका जिम्मेवारीमा खटिएका व्यक्तिहरूका लागि दसैँमा पनि नियमित काम गर्नुपर्ने बाध्यता हुन्छ । त्यसैले अरूलाई दसैँ मनाउन सहज बनाउनेहरू आफैँ भने परिवारबाट टाढा रहेर पर्व मनाउन बाध्य हुन्छन् ।

सुरक्षा निकायमा कार्यरत प्रहरी, नेपाली सेना, सशस्त्र प्रहरी र राष्ट्रिय अनुसन्धानका कर्मचारीले चाडपर्वका बेला पनि आफ्नो जिम्मेवारी पूरा गर्नुपर्ने हुन्छ । सर्वसाधारणले सुरक्षित रूपमा चाडपर्व मनाउन सकून् भनेर सुरक्षाकर्मीहरू बिदा नलिई कार्यक्षेत्रमा खटिन्छन् । जिम्मेवारी र जनशक्तिको उपलब्धताअनुसार सीमित कर्मचारीले मात्र पालो मिलाएर परिवारसँग दसैँ मनाउने अवसर पाउँछन् ।

अत्यावश्यक स्वास्थ्य सेवा प्रदान गर्ने चिकित्सक, नर्स तथा अन्य स्वास्थ्यकर्मीको अवस्था पनि उस्तै छ । दसैँमा नियमित बहिरङ्ग सेवा बन्द भए पनि अस्पतालका आकस्मिक र अन्तरङ्ग सेवा सञ्चालनमा रहन्छन् । बिरामीको उपचार र हेरचाहका लागि स्वास्थ्यकर्मीहरू अस्पतालमै खटिनुपर्ने भएकाले सबैले परिवारसँगै बसेर टीका लगाउन पाउँदैनन् । दसैँ र तिहारमा पालो मिलाएर बिदा लिनुपर्ने उनीहरूको बाध्यता हुन्छ ।

निजी क्षेत्रमा कार्यरत सुरक्षा गार्डहरूले पनि चाडपर्वका बेला बिदा पाउन कठिन हुने गरेको छ । उद्योग, व्यवसाय तथा अन्य संस्थाको सुरक्षाको जिम्मेवारी उनीहरूकै काँधमा हुने भएकाले दसैँमा पनि कार्यस्थलमा खटिनुपर्ने हुन्छ । चाडपर्वका समयमा सुरक्षाका लागि थप जनशक्तिको आवश्यकता पर्ने भएकाले उनीहरूको जिम्मेवारी झन् बढ्ने गर्छ ।

यसैगरी सञ्चार, यातायात, सरसफाइ तथा आतिथ्य सेवामा कार्यरत कर्मचारीले पनि दसैँमा नियमित काम गर्नुपर्ने हुन्छ । सर्वसाधारणको आवागमन सहज बनाउने, सूचना प्रवाह गर्ने, सार्वजनिक तथा निजी क्षेत्रका सेवा सञ्चालन गर्ने र सरसफाइ कायम राख्ने जिम्मेवारीमा रहेका कर्मचारीले पालो मिलाएर काम गर्नुपर्ने भएकाले सबैले परिवारसँगै बसेर टीका लगाउन पाउँदैनन् ।

विदेशमा रहेका नेपालीका लागि पनि दसैँमा परिवारसँग भेटघाट गर्न पाउनु सहज छैन । रोजगारीका लागि विदेश पुगेका धेरै नेपालीले दूरी, कामको व्यस्तता र बिदा नमिल्ने समस्याका कारण परिवारसँग बसेर टीका लगाउन पाउँदैनन् । कतिपयले परिवारका सदस्यलाई विदेशमै बोलाएर दसैँ मनाउने गर्छन् भने कतिपयले बिदा मिलाएर स्वदेश फर्किने प्रयास गर्छन् ।

वर्षौँपछि स्वदेश फर्किएर बुबाआमाको हातबाट टीका लगाउन पाउँदा उनीहरूका लागि दसैँ विशेष बन्ने गर्छ । परिवारसँगै बसेर चाडपर्व मनाउन पाउनु आफैँमा खुसीको विषय भए पनि सबैका लागि यो अवसर उपलब्ध हुँदैन ।

यसरी दसैँमा परिवारसँग टीका लगाउन नपाउनेहरूका पछाडि व्यक्तिगत बाध्यता मात्र होइन, अरूको सुरक्षा, स्वास्थ्य र दैनिक जीवन सहज बनाउने जिम्मेवारी पनि जोडिएको हुन्छ । उनीहरू आफ्नो परिवारबाट टाढा रहेर काममा खटिएकै कारण धेरैले ढुक्कसँग चाडपर्व मनाउने अवसर पाउँछन् ।